Kerstmis is geen Valentijn!

Als het over Kerstmis en vooral kerstliederen gaat voel ik me soms een beetje als de knorrige hoofdpersoon van Doeschka Meijsings roman ‘Over de liefde’. Zwaar op de hand als deze Pip toch al is, is ze in de steek gelaten door haar geliefde Jula. Deze Jula is een onverbeterlijk vrolijke dame, die de sombere buien van haar geliefde nooit serieus neemt. Type blije eikel, voor zover je dat van een vrouw kan zeggen. Als Jula op zeker moment iets ‘leuk voor de kerst’ noemt, verbetert Pip haar korzelig: ‘Het is niet de kerst. Het is Kerstmis.’ Je hoort Jula denken: mens, waar maak je je druk om, terwijl het voor Pip iets belangrijks is.

Hoewel ik zelf niet erg kerkelijk ben, erger ik me toch aan de beleving van Kerstmis als een feest van drie maanden lang knipperende lichtjes, zo opzichtig mogelijk langs de gevel klimmende kerstmannen en een duurder gedekte tafel dan die van de buren waaraan we onze winterdepressie wegvreten. Natuurlijk, het huidige kerstfeest met boom en lichtjes is evenveel ontleend aan Germaanse midwinterfeesten als aan het christendom. De historische Jezus is waarschijnlijk in de zomer geboren en dan ook nog in het Midden-Oosten. Maar als je midwinterfeest wilt vieren, vier dan midwinterfeest en noem het ook zo. Kerstmis is de herdenking van de geboorte van Jezus, zelfs al je niet in hem gelooft.

Om die reden krijg ik ook jeuk van wat tegenwoordig voor kerstliedjes moet doorgaan. ‘All I want for Christmas is you’, ‘Merry Christmas baby’, al die liedjes gaan over partnerliefde, over erotische liefde, niet over het geboorteverhaal of zelfs maar over naastenliefde. Terwijl er zoveel prachtige kerstliederen bestaan, uit de hele periode vanaf de Middeleeuwen tot nu. Hier zit ik in mijn kerstlingerie onder de kerstboom schatje, kom je me uitpakken? Kerstmis als extra Valentijnsdag.

Het aller- allerergste lied is natuurlijk ‘Last Christmas’ van Wham!. Ik kan gewoon zo slecht tegen écht slechte teksten. Kijk nu eens goed naar dat rijmschema:

Last Christmas
I gave you my heart
But the very next day
You gave it away
This year
To save me from tears
I give it to someone special

Dat is dus A, B, C, C // D, D, E. In de andere coupletten is het weer volledig anders. En dan dat “this year I give it to someone special’. O, dus vorig jaar gaf je het aan zomaar iemand? De overbuurvrouw? Iemand die niets voor je betekende? Is dat waarom je nog steeds verbitterd bent en er een liedje over zingt? Dit is helemaal geen rijmschema, dit is helemaal geen tekst, dit is een in drie minuten door de producer in elkaar gehannest kladje. Door een producer die wist dat de knappe smoeltjes van de boys van Wham! het slechte nummer wel zouden compenseren. En inderdaad, ook nu nog vinden jonge vrouwen het nummer práchtig. Word wakker dames, George Michael is middelbaar en valt op mannen, en het lied is bagger.

Kort geleden hoorde ik een mezzosopraan ‘Maria die soude naer Bethlehem gaan’ zingen. De tekst schijnt ontleend te zijn aan een van de middeleeuwse rijmbijbels, waarin de Bijbel voor het volk begrijpelijk werd uitgelegd. Uit die tekst ‘Het hageld’ en ’t sneeuwde en ’t was er zo koud’ zou de winterse context van Kerstmis geboren zijn. Ook apocrief dus, maar wel met behoud van de essentie. En wat een prachtig lied. Daar kunnen geen tien Wham!s tegenop.

Ik wens iedereen een gelukkig Kerstfeest.

Een gedachte over “Kerstmis is geen Valentijn!”

  1. Eens. Vooral die overromantisering van ‘de kerst’ waar ook meneer ten Brink zo goed in is. Want niemand mag met kerst alleen zijn. En dat niet alleen, vergeet niet dat we het in onze glitterkleding ook nog eens hartstikke gezellig moeten hebben. Moeten. Niet voor niets zijn de kerstdagen voor veel mensen juist heel eenzaam. Gelukkig hebben we Jezus nog. Die houdt van ons allemaal. Al wordt hij in alle kerstklokjes klingelingeling, all I want for christmas en Driving home voor hetzelfe niet toegezongen. Tis toch wat.

Reacties zijn gesloten.