De viool en Titanic

Vilde Frang (bron: www.vildefrang.com)Terwijl ik gisteravond in de Dr Anton Philipszaal naar violiste Vilde Frang luisterde, moest ik opeens aan Titanic denken. Het kan niemand ontgaan zijn dat ‘the ship of dreams’ vandaag 100 jaar geleden ten onder ging. In de tijd dat de film van James Cameron ongekende populariteit verwierf, schreef ik met een vriend een cynische parodie.

In onze versie gleed niet Jack in de ijskoude Poolzee, maar duwde hij Rose van het wrakhout af:  ‘Als om haar huwelijk met het water te bezegelen drongen de tonen van Mendelssohns Hochzeitsmars tot zijn gevoelloze oren door. Het was de sloep van het orkest dat tussen de lijken doorvoer en onvermoeibaar verder speelde, alle hulpkreten negerend. “Hee, jullie daar,” verstoorde hij hun optreden, “zoeken jullie nog een drummer?”‘

Vilde Frang, 25 jaar, was één met haar viool zoals ik dat daarvoor alleen bij Maxim Vengerov heb gezien. Ik was speciaal vooraan gaan zitten om haar gezicht te kunnen zien. Hoe ze bij intense passages haar ogen dichtkneep als een marmotje tegen de zon, hoe ze de viool soms liefhebbend aankeek, soms ook haar kin terugtrok alsof er een bidsprinkhaan over de vioolhals aan kwam wandelen. Ze ontlokte haar instrument nu de klank ontlokte van een hoorn, dan van een electrische tandenborstel, zoals ze het zelf beschrijft in een interview.

‘You have such a lovely orchestra,’ zei ze tegen me toen ik haar tijdens de signeersessie in de pauze bedankte voor het verpletterende concert. Inderdaad deed het Residentie Orkest niet onder voor de soliste. Dirigent Krzysztof Urbanski (28 jaar!) leek een wagenmenner die het orkest beurtelings liefkoosde en de zweep gaf en haalde het beste uit de musici. Ook in Smetana’s Moldau en Sjostakovitsj’ 10e Symfonie was het orkest een diepe, rijke zee van klank en dynamiek.

En dat was het moment waarop ik aan Titanic dacht. Het beroemde verhaal van het scheepsorkestje dat bleef doorspelen schijnt niet op waarheid te berusten, maar de metafoor is te goed om zomaar weg te gooien. Nu uit het Catshuis geen witte maar gitzwarte rook te verwachten is, nu de ijsschotsen van kredietcrisis, intolerantie, neokapitalisme en SGP klaarstaan om het schip Nederland en cultuur in het bijzonder naar de kelder te sturen, denk ik: laat het orkest  doorspelen.

Laat het orkest alsjeblieft doorspelen.