De testamenten van Iljitsj

‘Elektrifikatsia!’ riep één van ons toen de lerares vroeg of we typisch Russische voornamen kenden. Wij, zijn groepsgenoten, keken een beetje gegeneerd. We waren in 1994 als Nederlandse studenten te gast op een Petersburgse basisschool. Maar in de vroegste tijd van het communisme in Rusland werden zulke namen wel degelijk gegeven.

Lenin had immers gezegd: ‘Socialisme is elektrificatie plus Sovjet-macht’, en zeker in die jaren vóór de grote terreur was alles wat Lenin zei inspiratie. Behalve het type-Elektrifikatsija waren er ook voornamen als ‘Vladlen’,  een afkorting van Vladimir Lenin. Vladimir Iljitsj Lenin, om precies te zijn.

Weg met de Kirovs en de Frunzes

Het waren niet alleen personen die vernoemd werden naar de grote figuren van de internationale. Sint-Petersburg dat Leningrad werd is het bekendste voorbeeld, maar na de val van het communisme moesten bijna alle Petersburgse straatnamen worden hernoemd, terug naar de naam van vóór de revolutie. Alle Kirovs, Derzjinski’s en Frunzes werden uit de zichtbare gedachtenis verwijderd.

Maar hier en daar zie je ze nog, de Sovjet-namen. Wie vanuit Moskou de trein naar kloostercomplex Sergiev Posad neemt, komt vanzelf langs het stationnetje ‘Zavety Iljitsja‘, de testamenten van Iljitsj. Er ligt daar een dorp met vakantiehuizen (datsja’s) met die naam. In onze ogen bizar, maar zo heet het en zo blijft het ons herinneren aan de erfenis die Rusland van Lenin heeft overgehouden. Een dictatuur van 70 jaar laat zich niet zomaar uitwissen.

Als kind ben ik wel eens in het rustieke Zwitserse dorp Wilderswil geweest. God verhoede het, maar mocht Geert W. ooit met zijn kornuiten Dewinter en Le Pen in Europa aan de macht komen, dan is er in het land van het minarettenverbod alvast een dorp naar zijn onwrikbare Wil vernoemd.