Bejaarde olifant bij Circus Renz Internationaal

Circusolifant

“Een foto van mij op een circusolifant op Facebook maakte nogal wat los. Maar als je olifanten in het circus verbiedt, moet je ook het houden van een kat als huisdier verbieden, en het caviaknuffelen op de kinderboerderij.”

‘Mag dat nog, olifanten in het circus?’ ‘Een schande, een ritje op een bedreigd dier!’ De foto van mij op een circusolifant op Facebook maakte nogal wat los. Ik was boos, dat mijn mooie foto niet gewaardeerd werd, dat mijn intenties niet vertrouwd werden. Maar ik ontdekte ook een vleugje schuldgevoel.

Achter de schermen
Vanaf mijn 14e was ik niet weg te slaan bij het circus. Iedere vakantie hing ik rond op het Haagse Malieveld om achter de schermen te kijken bij de verschillende circussen. Krone, Renz, Gruss, Il Florilegio. Ik kende alle stalknechten, tijgertemmers en springplankmeisjes. Ik leerde jongleren. En bij Circus Renz uit Duitsland mocht ik helpen de olifanten te voeren, de pony’s op te tuigen en ze naar de piste te brengen.

In die tijd werd er al sporadisch gedemonstreerd door dierenrechtenactivisten. Dat confronteerde mij op lichtelijk onaangename wijze met mijn eigen twijfels hierover. Waren die ijsberen bij Busch Roland eigenlijk wel zo cool, en die krokodillen bij Krone?

De activisten kozen vaak niet-nette wegen. Ze plakten stroken “afgelast” over circusposters heen. Zelfs als dat circus alleen maar met paarden werkte. Ze vertelden aan de plaatselijke krant dat in dit circus dieren werden mishandeld met gloeiende staven, terwijl ik dagelijks kon zien dat ze met ontzettend veel liefde en zorg werden behandeld.

Circusdier als kapitaal
Want een circusdier is het kapitaal van zijn eigenaar. Een zieke olifant kan niet optreden, maar moet wel elke dag voor forse bedragen eten hebben. Het kadaver van een leeuw laten vernietigen kost kapitalen én je bent je broodwinning kwijt.

Inmiddels hebben de activisten de strijd om de publieke opinie grotendeels gewonnen. Zie de reacties op mijn foto. Steeds meer gemeenten laten circussen met wilde dieren niet meer toe. Circussen kiezen er daardoor steeds vaker voor niet met roofdieren te werken en dat vind ik prima. Olifanten, kamelen, runderen, honden en natuurlijk paarden – die zijn er nog wel. En aangezien dat dieren zijn die goed te domesticeren zijn, vind ik ook dat prima.

Verbod op huisdieren
Als je ook die dieren in het circus wilt verbieden, moet je ook het houden van een hond of kat als huisdier verbieden. Paardrijden in maneges? Taboe. Caviaknuffelen op de kinderboerderij? Uit den boze. Het eten van vlees? Een aanklacht wegens moord.

Levenslange band
Natuurlijk wel een probleem is, dat olifanten bedreigde diersoorten zijn. Afrikaanse olifanten worden gestroopt voor hun slagtanden, maar ook Aziatische olifanten zijn bedreigd.

Akkoord. We vangen dus geen olifanten meer in het wild. Maar wat doe je met olifanten die in gevangenschap geboren zijn of worden, of met dieren die al bij de mensen leefden voordat dat verboden was? In het wild zullen die niet meer overleven.

De olifanten van Circus Renz leerde ik 24 jaar geleden kennen. Ze waren toen al vrij oud. Eén van hen is er niet meer. Wil je de resterende drie oudjes nu opeens in de bush op Sumatra neerzetten? Of liever in de dierentuin? Ze zullen daar sterven, van verveling omdat ze gewend zijn aan wat oefening, en van verdriet, omdat olifanten groepsdieren zijn die hun dompteur als de leider van hun kudde beschouwen en een band met hem aangaan die hun leven lang duurt. Laat die beestjes dus lekker waar ze zijn.

Ik ben een groot voorstander van meer dierenwelzijn, maar een eenzijdige focus op de dieren in circussen wordt mij te gemakkelijk gebruikt als schaamlap voor het oneindig veel grotere dierenleed in bijvoorbeeld de bio-industrie. Want daarvoor sluiten nog steeds heel veel mensen al te makkelijk de ogen.

Bejaarde olifant bij Circus Renz Internationaal
Bejaarde olifant bij Circus Renz Internationaal